Goszczący niedawno w Polsce izraelski prezydent Szymon Perez w wywiadzie dla Gazety Wyborczej powiedział, że inwestowanie w rolnictwo zastąpiono nauką, dzięki czemu izraelski hi-tech jest często lepszy od amerykańskiego.
To, oczywiście, nie znaczy, że w Izraelu łatwiej o książkę o kurach niż o karmę dla drobiu. Jest i to, i to. Tylko tego mądrego i wysoko przetworzonego więcej. Wyobrażacie sobie polskiego polityka, który bezkarnie powiedziałby coś takiego: „Inwestujmy w mózgi, nie w koryta!”, „Pieniądze w badania, nie w rolnictwa dotowania”… no? Wyobraźni nie staje.
Wystarczy, że premier bąknie o reformie nauki polskiej, że rzuci przed gremia postulat zniesienia habilitacji w celu pobudzenia i modernizacji tego, co zdaje się być uśpione w PAN-ie, a już larum grają i na mury jakiejś Świętej Trójcy chcą się wspinać.

„Ludzie boją się zmian i nowoczesności, bo to zawsze oznacza nowe zadania, nową rywalizację, coś nieznanego, obcego, groźnego. Za to komfortowo czują się w przeszłości. Tęsknią za minionym, odnajdują się w tym, co było”. Czyżby prezydent Izraela chciał coś powiedzieć swojemu polskiemu koledze? Zaczynamy powoli domyślać się, co ma Perez do wiatraka. Energia odnawialna. Nowe, rewolucyjne i coraz wydajniejsze napędy elektryczne. Paliwa ze żniwa. Wynalazki i patenty, z których żyją gospodarki prymusów. I ci, co mają w ziemi. Pod tundrą, tajgą, piaskami pustyni i lodami koła podbiegunowego. A my? Ani tu, ani tam.
Dostajemy gorączki z powodu przeciągów, rurociągów i gazociągów. Czujemy się zagrożeni, zatroskani, osaczeni i wykołowani brakiem solidarności energetycznej. Świat zaawansowanej nauki dwoi się i troi, by uwolnić swoje rządy od konieczności kupowania ropy od Arabów czy Rosjan, a my? Jakoś nie słychać o polskich wynalazkach popychających do przodu Limuzynę Historii.
Kształcimy tysiące niepotrzebnych specjalistów od marketingu i reklamy. Uczelnie puchną od młodych dziennikarzy, którzy w pierwszej pracy redakcyjnej, dzwoniąc do Schroniska Brata Alberta dziwią się, że brat Albert nie żyje. Nasi młodzi, zapewne zdolni, socjologowie znakomicie sprawdzają się w badaniach nad przekrojem społecznym zaplecza kuchennego w brytyjskich knajpach. Zaś z tych ścisłych laboratoriów dobiegają w miejsce okrzyków „Eureka!”, biadolenia o niedoinwestowaniu, niedofinansowaniu, czyli nie o grantach, a o grandach jeno, i to wcale nie hiszpańskich.

Już w pierwszych klasach podstawówki wiedzieliśmy, że ściągać należy od prymusów, nie od matołów. Rozumieliśmy, że trzeba mieć tu, a nie tu. Wiedzieliśmy, że w głowie trzeba mieć olej… Eureka! Olej jest w głowie! Jakoś dziwnie wszyscy o tym zapominają.
Z wyjątkiem niektórych prezydentów.